Beeldcolumn: Binnen De Perken 13 november, 14 — editorial

Misschien gaat het wat ver om iedere fotograaf een 'kunstenaar' te noemen, maar het zijn wel allemaal 'makers'. Fotografen maken keuzes. Welke camera, waarop gericht, vanuit welk standpunt? Een combinatie van beslissingen die samen het uiteindelijke resultaat bepalen. Dat geldt voor alle foto's, maar niet altijd in gelijke mate.

© Paul Rondags

Een 'straatfotograaf' laat nog heel wat ruimte voor het toeval, voor de spontaniteit. Hij gaat (doelloos) op pad en laat het dan aan de wereld om voor z'n camera te verschijnen. Ter plaatse volgt dan de intuïtieve beslissing om wel/niet af te drukken. Een beetje keuze, een beetje willekeur. Zie ook: oorlogsfotograaf, documentaire fotograaf, 'snapshot'. Anders is dat voor de 'conceptuele' beeldenmaker, want die heeft bij voorbaat al een vrij precies plaatje in z'n hoofd.

Zo en niet anders moet het er uiteindelijk uit komen te zien. Zoals de schoolfotograaf alle grote kindjes en de meester/juf achteraan wil hebben en als het even lukt ook een leuke mix van jongetjes en meisjes, zo wil de 'maker-met-een-idee' ook graag dat alles naar eigen inzicht op orde staat of ligt. Een beetje zoals een schilder te werk gaat, zo maakt de fotograaf een tableau.

Portretten en stillevens zijn wat betreft de wil tot compositie van vergelijkbare strekking – waarbij de laatste dan nog wel het voordeel heeft dat een plastic banaan in principe wat meegaander van aard is dan een kleuter uit groep zes. Ook heel belangrijk in de controle: het kader. Zoals een kapper vroeger een bloempotkapsel aanmat – pot op het hoofd en alles wat er onder hangt, hup, met de meedogenloze schaar/tondeuse geknipt/geschoren – zo bepaalt de fotograaf welk deel van de ruimte er wordt afgesneden. De maker van dit beeld, Paul Rondags, laat zich daarover in dit beeld nadrukkelijk uit: banaan en klein kopje binnen het passe-partout, grotere kop en roze bloem erbuiten. Hoewel een passe-partout, afgaande op de letterlijke betekenis van het woord, een non-discriminatoire object is (want het 'past op alles') is hier wel degelijk sprake van een stukje 'framing': een overtuigingstechniek om bepaalde beeldaspecten uit te lichten; om wat binnen het kader valt net een beetje extra belangrijk te maken.

Het is het zuurvrije karton in principe om het even waar het omheen komt te liggen. Maar bedenk daarbij wel dat het algemene doel van een passe-partout is om het ingelijste werk beter tot zijn recht te laten komen. Bovendien, wie bij een IQ-test wel eens de vraag 'hoeveel rechthoeken zie je hier?' is voorgelegd weet dat je bij kadreringen als deze op je tellen moet passen. Zo zit er een genuanceerd kleurverschil in het tafelkleed wat, ongeacht het passe-partout, weer een ander kader definieert.

De roze bloem die half-om-half over twee kleurvlakken op het kleed ligt benadrukt dit onderscheid. Vervolgens is er nog voor gekozen om ook een deel van de donkere ruimte om de tafel zelf in het beeld op te nemen, waardoor opnieuw een nieuw (zwart) vlak ontstaat. En wie weet wat er allemaal nog meer op tafel lag, dat we niet op deze foto kunnen terugzien? De fotograaf heeft besloten om dat, door zorgvuldige en bewuste kadrering, in het midden te laten.

Het beeld dat ter inspiratie dient voor deze column is van Paul Rondags (1960).

paulrondags.com


New Dawn is gestopt editorial — 1 februari

New Dawn is gestopt. New Dawn was een platform voor hedendaagse Nederlandse fotografie waar talent een podium werd geboden. Twee jaar en duizend posts later houdt New Dawn op te...

↠ read more

Van architectuur naar fotografie. Een interview met Dirk Hardy. interview — 1 februari

Anouk Dingelstad (1989, Amsterdam) werkte voorheen als creative producer/artbuyer bij KesselsKramer en als fotografie & new business agent. Voor ons interviewt ze...

↠ read more

Eli Dijkers en zijn parallelle wereld vol zwart-wit portfolio — 1 februari

“Het mooie is niet gecultiveerd, het lelijke is niet een probleem.” Eli Dijkers toont op de grens van het journalistieke een poëtische kant van ons alledaagse...

↠ read more

Nanda Meijer - Dag gedachten portfolio — 31 januari

Nanda Meijer maakte elke dag een foto met haar polaroid camera en schreef er dan bij waar ze op dat moment aan dacht. Het project ontstond omdat ze het altijd al interessant heeft...

↠ read more

Maarten Kuypers en zijn noodzaak tot herhaling portfolio — 31 januari

Kosmopolitische omgevingen als New York betekenen chaos. Want waar maak je verbinding mee als je gebombardeerd wordt met beeld en geluid? De meeste mensen staan in...

↠ read more

Danielle van der Schans - Hotel Linate portfolio — 30 januari

Tijdens haar bezoek aan Milaan viel het Danielle van der Schans op dat er veel Noord Afrikaanse, Eritrese vluchtelingen zich in de metropool bevinden. Zoekende naar een baan en...

↠ read more

Rogier ten Hacken - Existence portfolio — 30 januari

Fotografie is iets waar Rogier ten Hacken altijd mee bezig is. Hij kan niet anders; het is hoe hij in het leven staat en het is voor hem een manier geworden om het leven meer te duiden....

↠ read more

Nederlands Fotomuseum - Quickscan #2 editorial — 29 januari

Quickscan. Een vluchtige inventarisatie: onvolledig, tastend, het begin van een dialoog en een eerste bepaling van de verschillende posities in het veld. De Nederlandse...

↠ read more

I can’t put my finger on it - Karmen Ayvazyan portfolio — 29 januari

Het werk van Karmen Ayvazyan toont ongewone situaties waarbij eenvoud gepaard gaat met een bepaalde complexiteit. Zo gaat Karmen steeds op zoek naar een wisselend spel van het...

↠ read more

Quintessence event — 28 januari

Zondag 13 februari opent de tweevoudige expositie Quintessence met werk van Popel Coumou en Charlott Markus bij Dapiran Art Project Space in Utrecht. Quintessence belicht het...

↠ read more