De Jonge Jaren - Koen Hauser 12 augustus, 14 — interview

Koen Hauser (1972) is, in navolging van Ily Niokiktjien, onlangs benoemd als Fotograaf des Vaderlands. Momenteel werkt hij vanuit die titel aan een project dat hij in september, tijdens de komende Fotoweek, zal presenteren. Wij zijn ondertussen benieuwd naar het verloop van zijn carrière tot nu toe.

© Aisha Zeijpveld

Na een studie in Sociale Psychologie, besloot Hauser dat hij wilde doorleren, in een artistieke richting. Na twee jaar avondschool gevolgd te hebben aan de KABK belandde hij uiteindelijk op de Rietveld Academie in Amsterdam. Die nieuwsgierigheid en behoefte tot het onderzoeken van nieuwe gebieden zie je terug in zijn oeuvre als beeldmaker – wat uiteindelijk een betere benaming is dan ‘fotograaf’. Hauser gaat verder dan alleen het ‘sec’ vastleggen van de werkelijkheid, want hij voegt daar graag een extra dimensie aan toe; een persoonlijke realiteit die in zijn hoofd ontstaat en die hij graag wil delen met de rest van de wereld.

Was tekenen en schilderen niet genoeg voor je om dit te bewerkstelligen?
“Ik vond dat ik niet kon tekenen en dat frustreerde, dus ben ik de fotografie ingedoken. Het realistische aspect ervan vond ik erg interessant. Het betekent een zekere begrenzing en dat heb ik niet met schilderen of tekenen, daar is de fantasie juist oneindig. Fotografie is meer geschikt omdat ik daarmee een spanningsveld opwek waarbinnen mijn realiteit en fantasiewereld vervolgens verder kunnen worden ontleed.”

Dat laatste betekent ook dat je veel moet nabewerken. Was dat geen taboe toen je begon?
“Het is nog niet zo lang geleden dat fotografen luie schilders werden genoemd. Ik begon op de academie toen het pionierswerk van Micha Klein, Inez van Lamsweerde en Erwin Olaf de digitale mogelijkheden voor het eerst onderzocht en toepaste. Daarna volgde naar mijn idee een soort tegenreactie waarin de fotografie haar grenzen juist bestendigde. Het moest vooral niet kunstmatig ogen. Maar kunst en fotografie beginnen steeds meer naar elkaar toe te trekken. Er is de afgelopen jaren veel verandert in de acceptatie van de actieve tussenkomst van een fotograaf/ kunstenaar. Dat geeft mij gelukkig ook meer mogelijkheden om mijn werk over het voetlicht te krijgen en ondertussen lijkt het einde van die verschuiving nog niet in zicht.”

© Koen Hauser

In die eerste portretten hebben de modellen een misvormd hoofd. Waren ze daar op voorbereid?
“Het kwam er op neer dat ik een student was met weinig geld, dan ben je al snel genoodzaakt to creatieve manieren om tot gewenst resultaat te komen. Veel van de modellen kwamen in eerste instantie dan ook uit mijn vriendenkring. Maar het was nooit mijn intentie om ze alleen maar op hun allermooist te fotograferen. Voor mij was het eerder een manier om een begin te vinden van een beeld dat ik in mijn hoofd had. Natuurlijk zijn deze mensen in het echt niet zo misvormd, dat is dus het resultaat van digitale manipulatie. Ik heb niet het idee dat mijn vrienden daar echt problemen mee hebben gehad maar ik heb ook weleens echte modellen gebruikt. Zij vonden het resultaat prachtig maar natuurlijk waren hun bureau’s minder blij met het resultaat, omdat de modellen niet meer als zodanig herkenbaar waren. Behalve de persoonlijke projecten werk je ook in opdracht.

Zie je jezelf dan als modefotograaf?
“Ik zou mijn werk niet als modefotografie beschouwen, in de klassieke zin. Mijn werk kan in veel gebieden worden toegepast. Ik hou me niet zo bezig met de hippe trends van nu, daar is de jongere generatie veel beter in. Zij kunnen heel goed in de stijl van nu fotograferen, daar hebben ze mij niet voor nodig. Maar ik vind verschijningsvormen enorm boeiend en daar is de modewereld heel interessant voor. Couture is een kunst op zichzelf en dat betekent dat er allerlei snijvlakken ontstaan tussen mode, fotografie en digitale manipulatie die voor mij kunnen werken.”

© Koen Hauser

Wat is een typische ‘Koen Hauser’ beeld?
“In alle beelden schuren de werkelijkheid en fantasie tegen elkaar aan. Je zou ook kunnen zeggen: vervreemding in een vooropgezette esthetiek, en die twee vervolgens allebei iets te ver doorgevoerd. Soms word ik een wizard genoemd omdat ik verschillende werelden bij elkaar betrek. Mijn werk leeft op de lijn tussen kunst en kitsch en dat is wel een ‘zone’ die ik bewust opzoek. Daar schuilt wel een zeker risico in want ook ik weet van tevoren nooit met stellige zekerheid of die symbiose een succes wordt. Het zal wel altijd een mooi plaatje worden denk ik, maar of er verdieping in zit is maar de vraag.”

Ben je geduldig?
“In mijn hoofd ben ik heel erg megalomaan in de dingen die ik wil maken en raak daarom ook snel gefrustreerd als het niet lukt, of als het groter of beter moet. Meer in het algemeen kijk ik met bewondering en jaloezie naar mijn collega’s die juist heel geconcentreerd steeds weer aan hetzelfde thema kunnen werken om uiteindelijk tot een fantastisch resultaat te komen. Zelf ben ik daar te ongeduldig voor.”

© Koen Hauser

Hoewel jouw werk erg persoonlijk is, loop je dus alsnog weleens vast. Hoe ga je daarmee om?
“Ja, natuurlijk! In essentie moet je de ruimte maken om je innerlijke stem te horen. In het begin ga ik dan te veel dingen doen en probeer ik alles te verantwoorden, maar op het moment dat ik los laat leidt het project zichzelf. Dan ontstaat er iets magisch, totaal verschillend het originele uitgangspunt, maar toch succesvol. Uiteindelijk gaat het om het moment van overgave. Ik zeg niet dat het makkelijk is of dat ik daar zelf een uitgesproken talent voor heb, maar ik merk wel dat de dingen waarover ik het meeste tevreden ben voortvloeien uit een zekere overgave aan de creativiteit.”

Hoe zorg je ervoor dat die elementen erin blijven, vooral bij commerciële opdrachten?
“Daar ben ik niet bewust mee bezig. Mijn projecten bestaan vaak uit vele aspecten, maar soms is het niet mogelijk om ze allemaal goed te mengen. Dat lijkt in eerste instantie op een zekere beperking of handicap maar het is ook wat het samen mijn werk maakt. Hoewel veel ervan op zichzelf staat, om de reikwijdte daarvan goed te kunnen vatten is het dus wel nodig om meer dan een of slechts een aantal van mijn beelden te hebben gezien."

© Koen Hauser

Naar wie kijk je met bewondering?
“Kunstenaar Jasper de Beijer inspireert me zeer in de manier waarop fotografie de poort vormt tot zijn fantasie, maar het werk van Viviane Sassen vind ik ook enorm bijzonder. Het heeft een bepaalde innerlijke, hermetische integriteit, terwijl het ook doordacht is. Haar beelden geven je de mogelijkheid om de wereld te bekijken door haar lens, waardoor je een hele andere kijkwijze ontdekt. Het werk leidt me van binnen naar buiten. Ik merk dat mijn eigen werk mij meer van buiten naar binnenbrengt. Door de foto naar mijn innerlijke wereld.”

We moeten maar genieten van zijn werk zolang het nog kan, want misschien blijft Hauser niet tot zijn dood fotograferen, “Het is niet de essentie van mijn bestaan. Mijn levensthema is het gevoel van ‘thuiskomen’ en dat kan ik op vele manieren in de wereld brengen. Misschien ga ik nog wel eens serieus iets met mijn muzikale aspiraties doen. Ook is stervensbegeleiding in mijn gedachten een terugkerend thema, maar momenteel is fotografie de beste stem waarmee ik dit in de wereld kan zetten.”

© Koen Hauser

Wat betekent dat precies voor jou, ‘thuiskomen’?
“De realisatie hebben dat je helemaal op je plek bent in deze wereld, dat je nergens meer naar toe hoeft of iets hoeft te bereiken, én dat je nódig bent, dat je een unieke plek inneemt die er toe doet. Het is een gevoelsmatig besef dat samengaat met ontzag voor de grootte en reikwijdte van het leven met al haar diepte- en hoogtepunten.”

© Koen Hauser

Van 12 tot 21 september, tijdens Fotoweek 2014 presenteert hij zijn fotoserie in het thema ‘Kijk! Mijn Geluk'. Op zaterdag 20 september zal een artist talk plaatsvinden met Koen Hauser tijdens Unseen, in samenwerking met New Dawn en het Volkshotel. Hou de website van het Volkshotel goed in gaten voorde programmering.

koenhauser.com
defotoweek.nl
volkshotel.nl


New Dawn is gestopt editorial — 1 februari

New Dawn is gestopt. New Dawn was een platform voor hedendaagse Nederlandse fotografie waar talent een podium werd geboden. Twee jaar en duizend posts later houdt New Dawn op te...

↠ read more

Van architectuur naar fotografie. Een interview met Dirk Hardy. interview — 1 februari

Anouk Dingelstad (1989, Amsterdam) werkte voorheen als creative producer/artbuyer bij KesselsKramer en als fotografie & new business agent. Voor ons interviewt ze...

↠ read more

Eli Dijkers en zijn parallelle wereld vol zwart-wit portfolio — 1 februari

“Het mooie is niet gecultiveerd, het lelijke is niet een probleem.” Eli Dijkers toont op de grens van het journalistieke een poëtische kant van ons alledaagse...

↠ read more

Nanda Meijer - Dag gedachten portfolio — 31 januari

Nanda Meijer maakte elke dag een foto met haar polaroid camera en schreef er dan bij waar ze op dat moment aan dacht. Het project ontstond omdat ze het altijd al interessant heeft...

↠ read more

Maarten Kuypers en zijn noodzaak tot herhaling portfolio — 31 januari

Kosmopolitische omgevingen als New York betekenen chaos. Want waar maak je verbinding mee als je gebombardeerd wordt met beeld en geluid? De meeste mensen staan in...

↠ read more

Danielle van der Schans - Hotel Linate portfolio — 30 januari

Tijdens haar bezoek aan Milaan viel het Danielle van der Schans op dat er veel Noord Afrikaanse, Eritrese vluchtelingen zich in de metropool bevinden. Zoekende naar een baan en...

↠ read more

Rogier ten Hacken - Existence portfolio — 30 januari

Fotografie is iets waar Rogier ten Hacken altijd mee bezig is. Hij kan niet anders; het is hoe hij in het leven staat en het is voor hem een manier geworden om het leven meer te duiden....

↠ read more

Nederlands Fotomuseum - Quickscan #2 editorial — 29 januari

Quickscan. Een vluchtige inventarisatie: onvolledig, tastend, het begin van een dialoog en een eerste bepaling van de verschillende posities in het veld. De Nederlandse...

↠ read more

I can’t put my finger on it - Karmen Ayvazyan portfolio — 29 januari

Het werk van Karmen Ayvazyan toont ongewone situaties waarbij eenvoud gepaard gaat met een bepaalde complexiteit. Zo gaat Karmen steeds op zoek naar een wisselend spel van het...

↠ read more

Quintessence event — 28 januari

Zondag 13 februari opent de tweevoudige expositie Quintessence met werk van Popel Coumou en Charlott Markus bij Dapiran Art Project Space in Utrecht. Quintessence belicht het...

↠ read more